Raport UZP: Rośnie skala stosowania klauzul społecznych w administracji rządowej

uzpWyniki monitoringu Urzędu Zamówień Publicznych wskazują, że zeszłoroczna nowelizacja ustawy Prawo zamówień publicznych (Pzp) wpłynęła pozytywnie na stosowanie klauzul społecznych.

Pomógł w tym m.in. częstszy wymóg obligatoryjności ich stosowania oraz poszerzenie dostępu do zamówień podmiotom zatrudniającym osoby z grup zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Część urzędników nadal narzeka jednak na to, że ich stosowanie nakłada na nich większe obciążenia i generuje wyższe koszty.

Raport UZP ze stosowania klauzul społecznych w zamówieniach publicznych w roku 2016 objął m.in. ministrów, kierowników podległych im jednostek, wojewodów oraz kierowników instytucji takich jak Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Urząd Regulacji Energetyki, Polska Agencja Kosmiczna czy Rządowe Centrum Legislacji.

Wyniki monitoringu rozbite zostały na dwa okresy – przed i po wejściu w życie zmian prawnych, obejmujących m.in. nadanie obowiązkowego charakteru klauzuli zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, wprowadzenia dodatkowego reżimu zamówień zastrzeżonych co do niektórych usług zdrowotnych, społecznych oraz kulturalnych, a także rozszerzenia dopuszczalnych kryteriów oceny ofert na wszystkie aspekty oraz etapy cyklu życia produktu.

Dane z raportu:

- Na 473 podmioty, które zrealizowały swój obowiązek sprawozdawczy w zeszłym roku 395 z nich zastosowało w swych zamówieniach klauzule społeczne (133 w roku 2015). O ile przed wejściem w życie nowelizacji Pzp zastosowało je 117 instytucji, o tyle po – już 321. Wzrost liczby zamówień ze wspomnianymi klauzulami po nowelizacji jest również bardzo wyraźny – z 428 do 1427 przypadków.

- W badanych instytucjach klauzule społeczne znalazły się łącznie w 1855 zamówieniach (438 w roku 2015). Analitycy UZP zaobserwowali 1571 przypadków stosowania wymogu zatrudniania na podstawie umowy o pracę, 358 z wymogiem aspektów społecznych, takich jak zatrudnianie osób niepełnosprawnych oraz 66 zamówień zastrzeżonych.

- Upowszechnianiu się klauzul towarzyszy również częstsze stosowanie więcej niż 1 klauzuli w pojedynczym zamówieniu. O ile przed zmianami prawnymi UZP zauważyło tylko 2 takie przypadki w roku 2016, o tyle po nich było ich już 126, a w 6 przypadkach doszło do użycia wszystkich trzech wspomnianych w poprzednim podpunkcie zapisów.

- W obu okresach najwięcej klauzul wpisywano przy okazji zamówień na usługi (w szczególności sprzątania i ochrony). Największy wzrost ich stosowania dało się zauważyć w wypadku robót budowlanych, gdzie przed zmianami prawnymi wykryto 88 wypadków ich zastosowania, podczas gdy po – aż 578.

- Wśród instytucji wyróżnionych jako wdrażające dobre praktyki Urząd wymienił m.in. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (60% wagi dla zastosowania klauzuli społecznej za „zatrudnienie przy realizacji zamówienia 2 osób niepełnosprawnych”), Izbę Celną w Łodzi („wymóg zatrudnienia osoby bezrobotnej przy realizacji zamówienia”) oraz Sąd Apelacyjny w Krakowie („wymóg uwzględnienia zasad uniwersalnego projektowania placówek pocztowych przeznaczonych przez Wykonawcę do realizacji przedmiotu zamówienia”).

Więcej danych, statystyk oraz dobrych praktyk w raporcie UZP „Wyniki monitoringu stosowania przez administrację rządową klauzul społecznych w zamówieniach publicznych za 2016 r.”